ซอกซอนตะลอนไป (5 เมษายน 2569)
เทพเจ้าสร้างฟาโรห์หรือฟาโรห์สร้างเทพเจ้า(ตอน10)
โดย เสรษฐวิทย์ ชีรวินิจ
ข้อสันนิษฐานในเรื่องช่วงเวลาที่ ฟาโรห์ อัคเคนนาเตน หรือ อาเมนโฮเทป ที่ 4 ขึ้นครองราชมี 2 แนวทางด้วยกันคือ ระหว่างปี 1353 ถึงปี 1336 ก่อนคริสตกาล หรือ ปี 1351 ถึง 1334 ก่อนคริสตกาล แต่ผมค่อนข้างเชื่อในปี 1351 ถึง 1334 ก่อนคริสตกาล
ในขณะที่ นักประวัติศาสตร์เห็นพ้องกันว่า ตุตันคามุนขึ้นครองราชระหว่าง 1332-1323 ปีก่อนคริสตกาล หรือหลังจากฟาโรห์อัคเคนนาเตน สิ้นพระชนม์ไปแล้วประมาณ 2 ปีเศษ
ตุตันคามุน ซึ่งต่อไปนี้ผมจะเรียกว่า ตุตอังอาเตน น่าจะประสูติที่เมือง อัคเคนนาเตน หรือ เมืองอามาร์นา ซึ่งเป็นเมืองหลวงใหม่ที่ ฟาโรห์อาเมนโฮเทปที่ 4 ได้สร้างขึ้น และอพยพย้ายเมืองไปอยู่ที่นี่
(เมือง อามาร์นา ตั้งอยู่ทางเหนือของเมืองธีบส์ขึ้นไปประมาณ 400 กิโลเมตร- ภาพจากกูเกิล)
เมืองหลวงใหม่นี้ ตั้งอยู่บนฝั่งขวาของแม่น้ำไนล์ ทางทิศเหนือของเมืองหลวงเดิม คือ ลักซอร์ หรือ ธีบส์ ขึ้นไปประมาณ 400 กิโลเมตร ทั้งนี้ก็เพื่อที่จะหลีกลี้หนีภัยจากบรรดาพวกสมาชิกราชวงศ์ , นักบวช และ บรรดาทหาร ที่ไม่เห็นด้วย และ โกรธแค้นจากการที่พระองค์ประกาศศาสนาใหม่ ให้นับถือพระเจ้าเพียงองค์เดียว คือ อะเตน
และยังห้ามประชาชนนับถือศาสนาเดิมที่มีพระเจ้าจำนวนมากอีกด้วย
(บนผนังของวิหาร แสดงภาพสลักของนักบวชเดินร่วมไปกับขบวนแห่ของเทพเจ้าอย่างใกล้ชิดสะท้อนถึงอิทธิพลที่สูงมากต่อศาสนา และ วิหาร-ภาพโดยผู้เขียน )
ทำแบบนี้ ผู้เสียผลประโยชน์ใหญ่เป็นกลุ่มแรกก็หนีไม่พ้นต้องเป็น พวกนักบวชที่ทำตัวเป็นสะพานเชื่อมระหว่างเทพเจ้ากับมนุษย์ แน่นอน
ตุตอังห์อาเตน ถือกำเนิดในปี 1341 ก่อนคริสตกาล ในขณะที่ อัคเคนนาเตน สร้างเมืองอามาร์นาในปี 1346 ก่อนคริสตกาล หมายความว่า ตุตอังอาเตน เกิดที่เมืองหลวงใหม่ อามาร์นา แน่นอน
เป็นช่วงเวลาที่ศาสนาใหม่ของ ฟาโรห์ อัคเคนนาเตน ได้ประกาศแล้ว
(รูปสลัดที่ทำด้วยไม้ของ ตุณอังห์อะเตน-ภาพโดยผู้เขียน)
พระนาม ตุตอังห์อะเตน แปลว่า นิมิตที่มีชีวิตของเทพอะเตน (LIVING IMAGE OF ATEN) มีนัยยะที่สัมพันธ์กับเทพ อะเตน ที่บิดาของพระองค์ประกาศขึ้นอย่างชัดเจน
แม้นักประวัติศาสต์เชื่อว่า บิดาของพระองค์ก็คือ ฟาโรห์อัคเคนนาเตน แต่นักประวัติศาสตร์กลับเชื่อว่า มารดาของพระองค์น่าจะไม่ใช่ เนเฟอร์ตีติ ซึ่งเป็นผู้หญิงที่สวยที่สุดในยุคนั้น
แต่เป็นนางสนมไม่มีอันดับ จนถูกเรียกขานแต่เพียงชื่อว่า “สาวน้อย” (YOUNG LADY) ซึ่งคำว่า “สาวน้อย” ที่ว่านี้ น่าจะใช้เรียกบรรดาสาวๆที่เป็นนางสนมจำนวนมากมายของฟาโรห์ อีกข้อสันนิษฐานหนึ่งระบุว่า “สาวน้อย” อาจจะเป็นน้องสาวของ อัคเคนนาเตน ก็ได้ด้วย
ไม่ปรากฎรูปสลักใดๆ ไม่ว่าจะเป็นรูปสลักที่ทำด้วยหิน หรือ ทำด้วยไม้ ของ “สาวน้อย” ผู้เป็นมารดาของตุตอังห์อาเมนเลยแม้แต่รูปเดียว
จึงน่าจะคาดเดาได้ไม่ยากว่า สถานะของตุตอังห์อะเตน ในช่วงแรกคงจะไม่น่าจะอภิรมย์เท่าไหร่นัก ทั้งในแง่ของการได้รับเกียรติ และ การได้รับการปฎิบัติจากสมาชิกราชวงศ์คนอื่น
หรือแม้แต่การปฎิบัติจาก อัคเคนนาเตน ผู้บิดา ก็คงไม่มีญานะพิเศษใดๆเหนือกว่าคนอื่น เพราะเข้าใจว่า บรรดาลูกๆของฟาโรห์นั้น มีจำนวนมากมายจนนับไม่ถ้วน
อย่างไรก็ตาม อัคเคนนาเตน ก็เป็นบิดาของ ตุตอังห์อะเตน
และแล้ววันหนึ่งในปี 1336 ก่อนคริสตกาล หลังจากครองราชมานาน 16 ปี ฟาโรห์ อาเมนโฮเทปที่ 4 หรือ อัคเคนนาเตน ก็สิ้นพระชนม์ เข้าใจว่า อายุน่าจะยังไม่มากนัก น่าจะประมาณ 38 ปีเท่านั้น
แน่นอนว่า ย่อมส่งผลกระทบต่อ เด็กน้อยตุตอังห์อะเตน อย่างมาก แต่จะเป็นอย่างไร พบกันใหม่สัปดาห์หน้าครับ
