ซอกซอนตะลอนไป (19 เมษายน 2569)
เทพเจ้าสร้างฟาโรห์หรือฟาโรห์สร้างเทพเจ้า(ตอน12)
โดย เสรษฐวิทย์ ชีรวินิจ
วิเคราะห์จากข้อมูลที่ได้รับการยอมรับ ฟาโรห์อัคเคนนาเตน ผู้เป็นบิดาของ ตุตอังห์อะเมน น่าจะสิ้นพระชนม์ในขณะที่ตุตอังห์อะเตน มีอายุประมาณ 4-5 ขวบเท่านั้น
เมื่อบิดาของ ตุตอังห์อะเตนสิ้นพระชนม์ มีฟาโรห์อีก 2 พระองค์ขึ้นครองราชต่อในช่วงเวลาเกือบ 4 ปี หลังจากนั้น ตุตอังห์อะเตนก็ได้ขึ้นครองราชต่อในขณะอายุประมาณ 8-9 ขวบเท่านั้น
(ภาพบนพนักพิงหลังของบัลลังก์ของตุตอังห์อะเตน อังเคเซนพาเทน กำลังชะโลมของเหลวลงไปบนไหล่ของ อุตอังห์อะเตน)
หลังจากขึ้นครองราชแล้ว พระองค์ก็ได้อภิเษกกับ เจ้าหญิงอังห์เคเซนพาเทน ซึ่งมีอายุมากกว่าประมาณ 7 ปี ทั้งคู่มีพ่อคนเดียวกัน คือ ฟาโรห์อาเมนโฮเทป ที่ 4 หรือ อัคเคนนาเตน
ยังไม่เป็นที่สรุปว่า มารดาของ ตุตอังค์หะเตน คือใครกันแน่ ระหว่าง พระนางเนเฟอร์ตีติ มเหสีเอกของ อัคเคนนาเตน หรือ เบเคตาเตน (BEKETATEN) ซึ่งเป็นธิดาของ อาเมนโฮเทฟ ที่ 3 ผู้เป็นบิดาของอัคเคนนาเตน หรือ เจ้าหญิงเมอริตาเตน (MERITATEN) หรือ เจ้าหญิง เมเคตาเตน(MEKETATEN)
ทั้งสองก็คือ พระธิดาของฟาโรห์อัคเคนนาเตน นั่นเอง
อย่าเพิ่งตกใจนะครับ ที่ฟาโรห์อัคเคนนาเตน แต่งงานกับลูกสาวของตัวเอง และมีลูกด้วยกัน เพราะนี่คือเรื่องธรรมดาสามัญที่เกิดขึ้นในราชสำนักของอียิปต์โบราณจวบจนกระทั่งในสมัยราชวงศ์ปโตเลมี
จึงถือว่า ประวัติความเป็นมาของฟาโรห์ตุตอังค์อะเตน ค่อนข้างจะคลุมเครือมาก
(ภาพสลักของพระนางเนเฟอร์ตีติ – ภาพจากวิกิพีเดีย)
เมื่อพูดถึงอังห์เคเซนพาเทน นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ค่อนข้างมั่นใจว่า พระนางเป็นธิดาของ ฟาโรห์อัคเคนนาเตน ที่เกิดจาก พระนางเนเฟอร์ตีติ
ดังนั้น เมื่อพิจารณาจากความเชื่อมโยงทางสายเลือดแล้ว ตุตอังค์หอะเตน กับ อังห์เคเซนพาเทน ก็ถือว่ามีฐานะเป็นพี่น้องต่างมารดากัน
ทันทีที่ขึ้นครองราช ฟาโรห์ตุตอังค์อะเตน ก็ต้องพบกับความกดดันจากหลายฝ่าย เป็นเรื่องที่ลำพังเด็กอายุ 8-9 ขวบยากที่จะรับมือได้
ที่พอจะอาศัยได้ก็คือ นายกรัฐมนตรีซึ่งมี 2 คน คือ นายกรัฐมนตรีแห่ง อียิปต์บน ผู้มีนามว่า อูเซอร์มอนตู (USERMONTU) และ เพนต์จู (PENTJU) ซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีแห่งอียิปต์ล่าง มาช่วยแบ่งเบาภาระความรับผิดชอบออกไปได้บ้าง ไม่ว่าจะเป็นปัญหาภัยคุกคามจากต่างประเทศ หรืออื่นๆ
แต่ดูเหมือนว่า ปัญหาที่ดูท่าว่าจะร้ายแรงที่สุดที่ฟาโรห์อัคเคนนาเตน ได้ทิ้งเอาไว้ก็คือ
(ฟาโรห์อัคเคนนาเตน ภาพโดยผู้เขียน)
ศาสนาใหม่ที่อัคเคนนาเตนได้สถาปนาขึ้นมา และ สร้างความสั่นสะเทือนไปทุกองคาพยพในแผ่นดินอียิปต์ เมื่อบิดาของตุตอังค์อะเตนสิ้นพระชนม์ ก็เป็นภาระที่ยิ่งใหญ่ที่พระองค์จะต้องจัดการต่อในทันที
ตามที่ผมได้เล่าไปในตอนก่อนหน้านี้ ศาสนาอียิปต์โบราณดั่งเดิมประกอบไปด้วยเทพเจ้าจำนวนมาก โดยมีเทพราเป็นเทพเจ้าหลัก หรือ เป็นเทพเจ้าสูงสุดของเทพเจ้าทั้งปวง
แต่มิได้หมายความว่า เทพเจ้าองค์อื่นๆจะไม่มีบทบาท หรือ ความสำคัญใดๆ ในสังคมอียิปต์ เพราะเทพเจ้าหลายๆองค์ก็มีวิหารเป็นของตัวเอง มีหัวหน้านักบวชของตัวเองเป็นผู้ดูแล และ มีประชาชนจำนวนมากที่เคารพนับถืออย่างศรัทธาแรงกล้า
การประกาศศาสนาใหม่ที่นับถือเพียงเทพอะเตนเพียงองค์เดียว ของฟาโรห์อัคเคนนาเตน จึงเหมือนการทิ้งมรดกบาปเอาไว้ให้แก่ลูกของตัวเอง
พบกันใหม่สัปดาห์หน้าครับ
